1- تاريخچه و سابقه ي تأسيس :

معاونت امور سما اين واحد در سال 1371 تنها با يك واحد آموزشي پسرانه درسطح دبيرستان با تعداد 41 نفر دانش آموز  با امكانات بسيار محدود آغاز به فعاليت نمود . 

 2- امكانات  و تجهيزات آغازين :

شروع به كار با يك دبيرستان و با تعداد 41 نفردانش آموز ( يك باب كلاس ) كه آن را رئيس وقت دانشگاه آزاد اسلامي دراختياراين معاونت قرارداد. سپس با تبليغات درسطح شهر كم كم اين تعداد افزايش حاصل نمود.

3- روند توسعه كمي :

خريد 4 باب ساختمان آموزشي جهت استقرار مدارس ابتدايي و راهنمايي دخترانه ، ساخت مجتمع آموزشي پسرانه
درخيابان پاستور جديد با 1750 متر مربع زير بنا ، ساخت مجتمع آموزشي دخترانه و آموزشكده فني و حرفه اي تبريز
واقع در جاده ائل گلي با 4400 متر مربع زير بنا و هريك در 5/5 طبقه .خريد ملك همجوار مجتمع آموزشي دخترانه
به مساحت 429 متر مربع به منظور جداسازي محيط مدرسه از آموزشكده .ايجاد فضاي ورزشي روباز براي مجتمع آموزشي پسرانه، اخذ مجوز احداث ساختمان 8 طبقه در کوی ولیعصر به منظور تجدید بنای ساختمان دبستان دخترانه 2 سما، خرید قعطه زمینی به مساحت 3500 متر مربع با کاربری ورزشی جهت تاسیس مجتمع ورزشی سما برای استفاده دانش آموزان و دانشجویان سما، انجام تمهیدات لازم جهت خرید یک قطعه زمین به مساحت تقریبی 20000 متر مربع با کاربری آموزشی جهت احداث آموزشکده، تشکیل تعاونی مسکن برای کارکنان جهت رفع نیاز همکاران ساعی و تلاشگر واحد.   

4 - مدارس :

درسال 1371با يك باب مدرسه و كلاس شروع به فعاليت نموده ودرسال 1373 تعداد واحدهاي آموزشي به 8 باب رسيد ودرسال 1374 اين تعداد  به 10 باب افزايش يافت . درسال هاي آتي با خريد زمين هايی درنقاط مختلف شهر احداث مدارس افزايش يافت. هم اكنون تعداد دومجتمع پسرانه ودخترانه احداث و سه  باب مدرسه دیگر نیز خريداري و احداث شده درمقاطع مختلف  تحصيلي مورد بهره برداري  قرارمي گيرد.   

  5- آموزشكده ها:

اولين آموزشكده در اين واحد در سال 1380 تشكيل و با تعداد 300 دانشجو كار خود را آغاز نمود . اكنون اين آموزشكده در محل ائل گلي تبريز و همجوار با مجتمع آموزشي دخترانه براي خواهران و آموزشكده واقع در خيابان اميركبير براي برادران فعاليت مي نمايد. درسال 1383 آموزشكده ممقان در يك زمين اهدايي ( براي برادران ) احداث و هم اكنون فاز 2
اين آموزشكده ( براي خواهران ) در دست اقدام مي باشد . در سال 1384 آموزشكده سهند  براي برادران  تأسيس و
هم اكنون نيز در حال توسعه مي باشد.

6- آمار دانش آموزان و دانشجويان :

 در سال 1372 تعداد دانش آموزان سما از 41 نفر به 102 نفر و در سال 1373 به 770 نفر رسيد. در سال 1374 اين تعداد به 1304 نفر ، در سال 1375 به 1322 نفر ، در سال 1376 به 1222 نفر ، در سال 1377 به 1525 نفر ، در سال 1378 به 1315 نفر ، در سال 1379 به 1589 نفر ، در سال 1380 اين رقم به 1309 نفر افزايش يافت. همچنين در اين سال با تاسيس آموزشكده فني و حرفه اي سما تعداد 300 نفر دانشجو جذب اين مركز گرديدند. در سال 1381 تعداد دانش آموزان به 1485 نفر و دانشجويان به 350 نفر افزايش يافت. اين تعداد در سال 1382 به 1040 نفر دانش آموز و 366 نفر دانشجو رسيد و در سال 1383 نيز 1300 نفر دانش آموز و 430 نفر دانش آموز مشغول به تحصيل بودند. در سال 1384 تعداد داش آموزان به 1040 نفر و دانشجويان به 892 نفر ، در سال 1385 اين رقم به 1002 نفر دانش آموز و 920 نفر دانشجو افزايش يافت. در سال 1386 تعداد 1010 نفر دانش آموز و 1500 نفر دانشجو مشغول به تحصيل بودند كه در سال تحصيلي جاري نيز  (87-86 ) نيز اين تعداد به 750 نفر دانش آموز و 2126 نفر دانشجو رسيد.

7- نيروها و كاركنان :

اين واحد در سال 1371 با تعداد محدودي پرسنل شروع به فعاليت نمود و در طول سال هاي متمادي با برگزاري طرح استخدام و بكارگيري 90 نفر نيروي جوان به صورت تمام وقت براي اشتغال در حوزه معاونت ، آموزشكده ها و مدارس،
 6 نفر عضو هيئت علمي و 267 نفر مدرس حق التدريس در آموزشكده ها و همچنين استفاده از 121 نفراز نيروهاي بازنشسته و يا مأمور آموزش و پرورش به صورت حق التدريس در مدارس توانسته سهم بسزايي در حل مشكل اشتغال ايفا نمايد.

8- طرح و توسعه و نگاه به آينده:

- احداث يك واحد مجتمع ورزشي براي استفاده دانش آموزان و دانشجويان

- توسعه فضاي آموزشي مجتمع دخترانه و تفكيك آن از آموزشكده

- احداث كارگاه و همچنين سلف سرويس براي استفاده دانشجويان و كاركنان آموزشكده سهند

- بهره برداری از ساختمان جدید دبستان دخترانه 2 سما.